Page 25 of 35
郑毅 一、从保护的视角看我国的少数民族受教育权的内涵 受教育权是我国宪法明确规定的公民所享有的基本权利之一。宪法第19条规定，国家发展社会主义的教育事业，提高全国人民的科学文化水平。国家兴办各种学校，普及初等义务教育，发展中等教育、职业教育和高等教育，并且发展学前教育。国家发展各种教育设施，扫除文盲，对工人、农民、国家工作人员和其他劳动者进行政治、文化、科学、技术、业务的教育，鼓励自学成才。国家鼓励集体经济组织、国家企业事业组织和其他社会力量依照法律规定举办各种教育事业。国家推广全国通用的普通话。第46条规定，中华人民共和国全体公民有受教育的权利和义务。国家培养青年、少年、儿童在品德、智力、体质等方面全面发展。
江必新 (本文系根据作者在2017年7月3日中国人民大学法学院举行的“中法宪法上的环境权”国际研讨会上的演讲修改完成。) 一、环境权益司法保护的宪法规范根据 对环境权益的保护离不开司法的能动性，但司法是执行法律的机关，其行为受到现行法律的限制。中国宪法虽然没有环境权益的明确规定，但有保护环境权益之精神。 一方面，人格尊严条款是宪法保障环境权益的价值基础。中国宪法第三十三条第三款规定：“国家尊重和保障人权”，第三十八条规定：“中华人民共和国公民的人格尊严不受侵犯”，确立了国家尊重和保障公民人权和人格尊严的义务。享受良好的生态环境是维护基本人格尊严的应有之义，人的尊严为环境权益提供了权利正当性的价值基础。中国参加的关于防止臭氧层破坏、保护海洋环境资源、保护南极环境资源、保护生物多样性等国际公约，将生存权、发展权、环境信息获取权、诉诸司法权等环境权益与环境人格利益保护紧密联结。学术界和实务界多数学者认为，国家对人权的尊重和保障义务当然应该适用于环境权益。
ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་༡༠༣་ཡི་ཚན་པ་༢་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པའི་བྱས་ཉེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་ལ་དཔག་པའི་ཉེས་ཆད་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པའི་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ཞིག་ཡིན། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་བོ་གང་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་བར་བྱ་ཆེད་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གཏོར་བརླག་བྱ་ཆེད། ས་གནས་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བྱས་ཏེ་དབུས་གཞུང་ངམ་ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀའ་ཁྲིམས་དང་འགོ་ཁྲིད་ལ་ངོ་ལོག་བྱེད་པའམ། ས་གནས་རང་བཙན་དང་མི་རིགས་དགྲར་ལངས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་བཟོས་ནས་མི་རིགས་སྣ་མང་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཁ་ཕྲལ་བར་སྐུལ་སློང་དང་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་བསགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པའི་བྱས་ཉེས་ཟེར། ནག་ཉེས་འདི་རིགས་ནི་རྩོལ་ཉེས་ཡིན་པས་སྐུལ་སློང་གི་བྱ་རྩོལ་ལམ་སྦྱོར་བའམ་སྤེལ་མ་ཐག་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་གྱུར་མ་བྱུང་རུང་ནག་ཉེས་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་
དབྱར་རྩྭ་བརྐོ་བའི་སྐབས་སུ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་ལ་ཤེས་ཚོར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱུ་ནོར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་ཆེ། ལྷག་པར་དུ་དེང་སྐབས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱི་བདེ་དང་ཁོར་ཡུག་ལས་ཁུངས་སོགས་ཀྱིས་དབྱར་རྩྭ་བརྐོ་བའི་དུས་ཚུགས་དང་བསྟུན་ནས་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆད་པ་སྣ་ཚོགས་བཅད་དེ་རང་གི་ལས་ཁུངས་ལ་ཡོང་འབེབ་འཚལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་གང་མང་སྤེལ་གྱིན་ཡོད། རྒྱ་ཆེ་བའི་རོང་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཆེར་མེད་པས་རྐྱེན་གྱིས་འདི་འདྲའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་སུན་ཕྱུངས་ཐུབ་གིན་མེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་དབྱར་རྩྭ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དཔེ་ཐང་མདོར་བསྡུས་འདི་བྲིས་པ་ཡིན། འདིས་ཀྱང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཕན་པར་ཤོག Cat-Fungus pdf
དེང་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐོ་འཇོག་དོན་མེད་ན། རང་གི་ཁྱིམ་ཐོ་དེ་ཕྱིར་འབྲོག་ཕྱོགས་དང་ཞིང་གྲོང་ལ་སྤོར་ན་བཟང་། ད་ལོ་དང་སང་ལོ་གཉིས་ནི་ཞིང་སྡེ་བཅོས་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་གྱི་ལོ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་པ་དང་། སང་ལོ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་ས་ཞིང་བདག་དབང་ཐོབ་ཐང་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན། ས་ཞིང་དོ་དམ་དང་གཞིས་སར་ཆོག་མཆན་འགོད་པའི་ལས་དོན་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་བཙན་ཇེ་དམ་དུ་འགྲོ་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ན་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཐོ་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་བསྐྱར་སྤོ་བྱས་ཏེ་ས་
དེང་སང་དྲ་ཐོག་ན་༼བོད་ཡིག་མ་སྦྱངས་ན་ཁྲིམས་འགལ་རེད་༽ཟེར་བའི་རྩོམ་ཞིག་བརྒྱུད་བསྐུར་མང་བོ་བྱེད་བཞིན་འདུག རྩོམ་གྱི་མིང་ནི་དེ་ལྟར་བཏགས་མོད་ཀྱང་རྩོམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་༡༩༨༧་ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐབས་བཞི་བའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་དུ་བཟོས་པའི་༼བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་གཏན་འབེབས་༽(ཚོད་ལྟ་མ་)་དེ་རྒྱ་ཡིག་ནས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་རང་རེད། ༼གཏན་འབེབས་ཚོད་ལྟ་མ་༽དེ་ཡང་༢༠༠༢་ལོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྐབས་བདུན་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་དུ་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ། སྔོན་གྱི་༼གཏན་འབེབས་ཚོད་ལྟ་མ་༽དེ་ནུས་མེད་དུ་བཟོས་ཤིང་༼བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་གཏན་འབེབས་༽ཞེས་པའི་
《西藏自治区学习、使用和发展藏语文的若干规定》 （试行）是1987年由第四届自治区人大制定的关于藏语言文字使用和发展的地方性法规，也是藏区第一部藏语言文字的立法。该法颁布后，对藏语言文字的使用和发展发挥了不可磨灭的作用。但是随着2000年《国家通用语言文字法》和《立法法》等法律的颁布，这个规定也随之被自治区立法机关修改地面目全非。2002年第七届自治区人大废止《西藏自治区学习、使用和发展藏语文的若干规定》 （试行），重新制定了《西藏自治区学习、使用和发展藏语文的规定》，这个新规定否定了自治区主要语言文字是藏语言文字的原来的规定，在自治区内把国家通用语言文字和藏语文相提并论，使藏语文彻底失去主导地位。这个修改阻止了藏
ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་བཟོ་བཅོས་འཆར་ཟིན་ལས་འཕྲོས་པ། ཚོགས་ཆེན་༡༩་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་རྗེས་སུ། རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ས་དང་རྩྭ་སའི་བདག་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་༼ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་༽ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཤིང་། བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་ཟིན་བྲིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་ལ་བསམ་འཆར་བསྡུ་བའི་འགོ་བརྩམས། ༢༠༠༣་གྱི་ལོར་བཟོས་པའི་ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཞིང་བདག་དབང་ཐོབ་ཐང་དམ་འཛིན་དང་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་༡༨་པ་ནས་བཟུང་། ཞིང་ལས་ལས་དོན་བརྟན་བརླིང་ཡོང་ཆེད། རྩྭ་ས་ཞིང་སའི་ཁེ་གཉེར་གྱི་ཐབས་ལམ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་དང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ཞིང་། ཚོགས་ཆེན་༡༩་ཡི་སྟེང་དུའང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་རེས་
༣༽ ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་འགན་ལེན་གྱི་ཁྲིམས། (侵权责任法) ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་འགན་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་ནི། གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་ན། གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་དེ་དག་གིས་ཁུར་དགོས་པའི་འགན་ཁུར་ཅི་ཡོད་སྐོར་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཤིག་ཡིན། ཁྲིམས་དེའི་དོན་ཚན་ ༦༥ པ་ཡི་ནང་དུ། ཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་བཟོས་ཏེ་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་བྱས་ན། འབོག་བཙོག་བྱེད་མཁན་གྱིས་འཚེ་བ་བྱས་པ་དེར་འགན་འཁུར་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཡོད།
༡ ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས། 中华人民共和国环境保护法 བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ནི། ༡༩༨༩ ་ལོར་གསར་བཟོ་དང་། ༢༠༡༤ ་ལོར་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ། ༢༠༡༥ ་ལོའི་ཟླ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། བཅའ་ཁྲིམས་འདིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་གཙོ་བོ་དེ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུར་དགོས་པར་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གིས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མ་ཉམས་གོང་སྤེལ་སྒོས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་གང་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚད་གཞི་ལོན་པ་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་དགོས་པར་བསྟན་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལམ་ལྷོངས་དང་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། སྲིད་གཞུང་གི་